پروتکل ها و پورت های TCP/IP

پورت‌ ها و پروتکل های TCP/IP

متدوال‌ترین پروتکل‌های TCP/IP‌ و پورت‌های اختصاص‌یافته به آنها

پورت‌ها و پروتکل‌های TCP/IP

یکی از موارد متعددی که مهندس شبکه باید بداند عملکرد و شماره پورت سرویس‌های متداول و همچنین سرویس‌هایی است که در طول حرفه‌اش با آنها مواجه می‌شود. در این مقاله، به این پروتکل‌ها نگاهی می‌اندازیم، توضیحاتی ساده از عملکردشان ارائه می‌کنیم و شماره پورت‌های اختصاص‌یافته به آنها را لیست می‌کنیم.

پروتکل‌ها و پورت‌های متداول TCP/IP

پروتکل‌ TCP/UDP شماره پورت توضیحات
پروتکل انتقال فایل (FTP)

(RFC 959)

TCP 20/21 پروتکل انتقال فایل (FTP – File Transfer Protocol) یکی از پرکاربردترین پروتکل‌های انتقال فایل در اینترنت و شبکه‌های خصوصی است. سرورهای FTP را به راحتی می‌توان با کمی دانش شبکه راه‌اندازی کرد و امکان جابجایی آسان فایل‌ها از یک سیستم به سیستم دیگر را فراهم ساخت. کنترل FTP در پورت ۲۱ TCP و انتقال داده‌ها در پورت ۲۰ TCP و بسته به پیکربندی خاص در پورت‌های داینامیک انجام می‌گیرد.
پوسته امن (SSH)

(RFC 4250-4256)

TCP 22 پروتکل (SSH (Secure Shell از روش‌های اصلی برای مدیریت ایمن دستگاه‌های شبکه در سطح فرمان محسوب می‌شود. عموماً این پروتکل به عنوان جایگزین ایمن تلنت (Telnet)، که از اتصالات ایمن پشتیبانی نمی‌کند، به کار می‌رود.
تلنت

(RFC 854)

TCP 23 پروتکل تلنت (Telnet) از روش‌های اصلی برای مدیریت دستگاه‌های شبکه در سطح فرمان محسوب می‌شود. برخلاف SSH که اتصالی ایمن فراهم می‌سازد، تلنت صرفاً اتصالی ساده و ناامن ارائه می‌کند. بسیاری از دستگاه‌های شبکه سطح پایین‌تر فقط از تلنت پشتیبانی می‌کنند و SSH را پشتیبانی نمی‌کنند چون مستلزم پردازش‌های بیشتر است. هنگام اتصال دستگاه در شبکه‌های عمومی با استفاده از تلنت باید احتیاط شود، زیرا اطلاعات لاگین بدون رمزنگاری ارسال می‌شوند.
پروتکل ساده نامه‌رسانی (SMTP)

(RFC 5321)

TCP 25 پروتکل (SMTP (Simple Mail Transfer Protocol دو کارکرد اصلی دارد: انتقال ایمیل از منبع به مقصد بین سرورهای ایمیل و ارسال ایمیل به سیستم ایمیل توسط کاربران.
سیستم نام دامنه (DNS)

(RFC 1034-1035)

TCP/UDP 53 پروتکل (DNS (Domain Name System به طور گسترده‌ای در اینترنت و شبکه‌های خصوصی به منظور تبدیل نام‌های دامین به آدرس‌های IP، عموماً برای مسیریابی شبکه، به کار می‌رود. سیستم نام دامنه (DNS) سلسله مراتبی از سرورهای روت اصلی (main root) است که حاوی پایگاه‌های داده‌ای است که سازمان‌های مدیریت دامین سطح بالا (TLD) (نظیر .com) را لیست می‌کنند. در سطح پایین‌تر، سازمان‌های مدیریت TLD مختلف دارای اطلاعاتی برای دامین سطح دوم هستند که عموماً به کاربران اختصاص می‌یابد (برای مثال، arnageek.ir). سرور DNS را همچنین می‌توان درون شبکه خصوصی راه‌اندازی کرد تا بدون اینکه بخشی از سیستم جهانی باشیم سرویس‌های نام‌گذاری بین هاست‌های شبکه داخلی را خصوصی کنیم.
پروتکل پیکربندی پویای هاست (DHCP)

(RFC 2131)

UDP 67/68 پروتکل  (DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol در شبکه‌هایی به کار می‌رود که از تخصیص آدرس IP استاتیک استفاده نمی‌کنند (تقریباً همه شبکه‌ها). ادمین یا مهندس شبکه می‌تواند با مخزنی (pool) از آدرس‌های موجود سرور DHCP را راه‌اندازی کند. وقتی دستگاه کلاینتی روشن می‌شود می‌تواند از سرور DHCP لوکال آدرس IP درخواست کند، و اگر در مخزن آدرس IP موجود باشد می‌تواند به دستگاه اختصاص یابد. این تخصیص دائمی نیست و در بازه پیکربندی‌شده منقضی می‌شود؛ اگر تمدید آدرس درخواست نشود و مدت اجاره آدرس به پایان برسد، این آدرس به مخزن آدرس‌های IP بازگردانده خواهد شد.
پروتکل انتقال فایل ساده (TFTP)

(RFC 1350)

UDP 69 پروتکل (TFTP (Trivial File Transfer Protocol روشی برای انتقال فایل بدون برقراری نشست، که در FTP‌ ضروری است، ارائه می‌کند. از آنجایی که TFTP به جای TCP از UDP استفاده می‌کند، انتقال درست فایل‌ها به هیچ‌ عنوان تضمین نمی‌شود و دستگاه نهایی باید بتواند تضمین درست بودن فایل را بررسی کند. پروتکل TFTP عموماً توسط دستگاه‌ها برای ارتقا نرم‌افزار و فرم‌ور (ثابت‌افزار) به کار می‌رود؛ این دستگاه‌ها شامل دستگاه‌های سیسکو و تجهیزات شبکه دیگر برندها می‌شود.
پروتکل انتقال ابرمتن (HTTP)

(RFC 2616)

TCP 80 پروتکل (HTTP (Hypertext Transfer Protocol یکی از پرکاربردترین پروتکل‌ها در اکثر شبکه‌ها به شمار می‌رود. HTTP پروتکل اصلی مورد استفاده مرورگرهای وب است و، از این رو، توسط کلاینت‌هایی به کار می‌رود که فایل‌های موجود در وب سرورها را به کار می‌گیرند.
پروتکل دفتر پست یا پاپ (POP) نسخه ۳

(RFC 1939)

TCP 110 پروتکل پاپ ۳ (Post Office Protocol) یکی از دو پروتکل اصلی مورد استفاده برای بازیابی ایمیل‌ها از سرور محسوب می‌شود. پاپ به این منظور طراحی شد که کلاینت بتواند خیلی راحت کل محتوای میل‌باکس سرور را بازیابی کند و بعد این محتوا را از سرور پاک کند.
پروتکل زمان شبکه (NTP)

(RFC 5905)

UDP 123 یکی پروتکل‌هایی که خیلی کم به چشم می‌آید پروتکل NTP (Network (Time Protocol است. پروتکل NTP برای همگام‌سازی دستگاه‌ها در اینترنت به کار می‌رود. حتی مدرن‌ترین سیستم عامل‌ها از NTP به عنوان مبنایی برای دقیق نگه داشتن ساعت استفاده می‌کنند.
 NetBIOS

(RFC 1001-1002)

TCP/UDP 137/138/139 NetBIOS‌ خود پروتکل نیست، بلکه عموماً در پروتکل NBT در ترکیب با IP به کار گرفته می‌شود. پروتکل NBT مدت‌ها است پروتکل اصلی ارتباط بین ماشین‌های ویندوزی محسوب می‌شود.
پروتکل دسترسی به پیام اینترنتی (IMAP)

(RFC 3501)

TCP 143 پروتکل (IMAP (Internet Message Access Protocol نسخه ۳ دومین پروتکل اصلی مورد استفاده برای بازیابی ایمیل‌ها از سرور محسوب می‌شود. در حالی که پاپ پشتیبانی گسترده‌تری دارد، IMAP از مجموعه گسترده‌تری از عملیات میل‌باکس پشتیبانی می‌کند که می‌تواند برای کاربران مفید باشد.
پروتکل مدیریت شبکه ساده (SNMP)

(RFC 1901-1908, 3411-3418)

TCP/UDP 161/162 ادمین‌های شبکه از پروتکل SNMP (Simple Network Management (Protocol به عنوان روشی برای مدیریت شبکه استفاده می‌کنند. پروتکل SNMP‌ دارای قابلیت‌های مختلف است، شامل قابلیت مانیتور (پایش)، پیکربندی و کنترل دستگاه‌های شبکه. دام‌های SNMP (یا SNMP trap) را نیز می‌توان در دستگاه‌های شبکه پیکربندی کرد تا هنگام روی دادن اتفاق‌های معین به سرور مرکزی اطلاع داده شود. عموماً، وقتی شرایطی مخاطره‌آمیز در حال روی دادن باشد، این دام‌ها پیکربندی می‌شوند. در این شرایط، دستگاه دامی را به مدیریت شبکه ارسال می‌کند که نشان می‌دهد رویدادی  رخ داده است و دستگاه باید منبع این رویداد را بیشتر بررسی کند.
پروتکل گیت‌وی مرزی / پروتکل دروازه مرزی (BGP)

(RFC 4271)

TCP 179 پروتکل (BGP (Border Gateway Protocol نسخه ۴ به طور گسترده‌ای در اینترنت و توسط ارائه‌دهندگان خدمات اینترنت (ISP) به منظور حفظ جداول مسیریابی خیلی بزرگ و پردازش ترافیک به کار می‌رود. پروتکل BGP یکی از چند پروتکل جدیدی است که بدین منظور طراحی شده است تا با جداول مسیریابی خیلی بزرگ، که باید در اینترنت حضور داشته باشند، سروکار دارد.
پروتکل دسترسی به دایرکتوری سبک (LDAP)

(RFC 4510)

TCP/UDP 389 پروتکل (LDAP (Lightweight Directory Access Protocol نوعی مکانیزم دسترسی و نگهداری اطلاعات دایرکتوری توزیعی فراهم می‌سازد. پروتکل LDAP مبتنی بر استاندارد ITU-T X.500 است اما برای استفاده در شبکه‌های TCP/IP ساده شده است و تغییر یافته است.
پروتکل انتقال ابرمتن روی SSL/TLS (پروتکل HTTPS)

(RFC 2818)

TCP 443 پروتکل HTTPS در کنار HTTP به کار گرفته می‌شود تا از طریق اتصال ایمنی که توسط SSL‌ یا TLS ارائه می‌شود سرویس‌هایی یکسان را فراهم سازد.
پروتکل دسترسی به دایرکتوری سبک روی TLS/SSL (پروتکل LDAPS)

(RFC 4513)

TCP/UDP 636 درست همانند HTTPS، پروتکل LDAPS کارکرد مشابه LDAP دارد با این تفاوت که از طریق اتصالی ایمن، که SSL یا TLS‌ ارائه می‌کند، کار می‌کند.
FTP روی TLS/SSL

(RFC 4217)

TCP 989/990 دوباره، درست همانند دو پروتکل قبلی، FTP روی TLS/SSL همان کاربرد FTP را دارد با این تفاوت که با استفاده از SSL یا TLS ایمنی را فراهم می‌سازد.

خلاصه

در حالی که شاید بدیهی باشد که تعداد زیادی از پورت‌ها در این مقاله لحاظ نشده‌اند، هدف در اینجا این بوده است که متداول‌ترین پروتکل‌ها پوشش داده شوند. لیست کامل پورت‌های اختصاص‌یافته و سرویس‌های اختصاص‌یافته به آنها را می‌توانید در آدرس http://www.iana.org/assignments/service-names-port-numbers/service-names-port-numbers.xml مشاهده کنید.


منبع: PearsonITCertification

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *